Op avontuur!
Ik ben er al jaren mee bezig, op allerlei manieren en onder verschillende benamingen: ‘leefstijltraining’, ‘Spirit in vorm’ en dan nu ‘ZO wil ik leven’. Allemaal manieren om aan te geven wat volgens mij de sleutel is tot duurzaam geluk: visie-ontwikkeling. Het wordt namelijk niks met geluk als je geen visie hebt. En het wordt ook niets als je hierin geen keuzes maakt, gewoon in de veelal banale praktijk van je dagelijks leven. Hoe doe je dat?
Om te beginnen moet je radicaal zijn. De wijzen zeggen het heel simpel: bevorder wat geluk brengt en vernietig wat je ongelukkig maakt. Je moet dus radicaal zijn, wil het wat worden met geluk.
Waarom dit pleidooi, deze niet aflatende inspanning van mij, om mensen te begeleiden bij de vormgeving van hun leven? Omdat ik van mening ben dat we heel vaak onnodig in de problemen zitten. Niet vanwege de moeilijkheden op zich, want daar valt niet aan te ontkomen, maar vooral omdat we onvoldoende visie hebben op wat problemen eigenlijk zijn en hoe we hiermee kunnen omgaan.
Mijn eigen zoektocht is ook begonnen met gebrek aan visie. Ik had een eigen communicatiebedrijf, waarvan ik me meer en meer een slaaf voelde. Ik was goed in wat ik deed, maar ik vond er niets aan. Ik verveelde me, terwijl ik hard werkte. Ik voelde me een vreemde tussen mijn eigen collega’s. Dat bracht mij begin jaren negentig bij Van Ede & Partners, een outplacementbureau dat heel goed is in visie-ontwikkeling. Ik heb daar enorm veel geleerd en ben er al snel zelf consulent geworden. Prachtige jaren. Later ben ik naar de School voor Zijnsoriëntatie gegaan. Dit heeft mijn visie meer body gegeven en mijn werk verder verfijnd. ZO aan de Maas geeft een nieuwe uitdaging om vorm te geven aan mijn diepste wens: bijdragen aan duurzaam geluk van mensen. Al zoekende, al doende, met elkaar. En ik realiseer me steeds meer, het is nooit af. Als ik denk ‘dit is het!’ dan blijkt het toch weer anders uit te pakken en moet ik bereid zijn weer helemaal terug te gaan en zelfs mijn visie op te geven. Het weer niet te weten, een poosje te ‘nietsen’ en dan maar weer kijken wat er tevoorschijn komt.
In de jaartraining ‘ZO wil ik leven’ gaan de deelnemers mee op dit grote avontuur. Elk van de acht trainingsdagen doorloopt de gehele levenscylus: van herinnering aan je eigen wijsheid en inspiratie tot de vormgeving daarvan in je dagelijks leven. Het gaat over je werk, het omgaan met collega’s, de gewoontes in je relatie, eetpatronen, koopgedrag, enzovoorts. Het gaat over schijnbaar oppervlakkige lastigheden, die bij nadere beschouwing diepe wortels blijken te hebben. Het gaat over het ontwikkelen van gedrag dat geluk bevordert en het opgeven van gewoontes die daaraan afbreuk doen. Mijn ambitie is dat de deelnemers aan het eind van het jaar zeggen: mijn dagelijks leven is wat zorgelozer geworden en ik vertrouw wat meer op mijn eigen koers.
Lees meer over de Jaartraining.

STING en het bewustzijn: oefenen, oefenen en nog eens oefenen.

Chiel Marckmann
Onlangs Sting gezien in een aflevering van collegetours. Hij maakt niet alleen prachtige muziek maar is ook een heel mooi mens. Zowel in zijn manier van zijn in dit programma, maar ook in zijn betrokkenheid bij zaken die hij niet kloppend vindt in de wereld. Wat mij opviel was dat hij het vele leed in de wereld toeschreef aan een te beperkt bewustzijn bij teveel mensen. Ik begrijp hieruit dat het ontwikkelen van bewustzijn een belangrijke plaats in zijn leven heeft. Zijn natuurlijke manier waarop hij aanwezig is schrijf ik dan ook hieraan toe.
Op de vraag hoe je muzikaal zo goed kon worden als hij antwoordde hij: “Omring je met alleen maar mensen die beter zijn dan jij, dan wordt je uitgedaagd om te groeien! Vervolgens ben jij zelf aan zet: oefenen, oefenen, en nog eens oefenen! Om iets goed te leren, zijn volgens hem zeker 20 000 oefenuren noodzakelijk. Dat is 20 jaar lang elke dag ca 3 uur

Dat geldt niet alleen voor muzikaliteit. Dat geldt ook voor bewustzijn! Een antwoord dat Sting zeker gegeven zou hebben als hem deze belangrijke vraag gesteld zou zijn.
Daarom ben ik zo geïnspireerd om de Mindsight training van Daniel Siegel te gaan geven.
Hier gaat het erom om op verschillende manieren te oefenen om je bewustzijn te ontwikkelen. Alleen een ontwikkeld (in de terminologie van Siegel: geïntegreerd) bewustzijn kan voorkomen dat we in de ineffectieve gevoelsstaten van chaos en/of rigiditeit verzeild raken. Daarmee kunnen we meer geluk ervaren en het leed in de wereld om ons heen ophouden te vermeerderen en beginnen te verminderen. Wie wil dat nu niet?

Lees meer over de Mindsighttraining.

ZO op Camino, Nieuwsgierige voeten

Soms, is er een moment dat mijn voeten de baas zijn. Dan is het niet mijn hoofd dat wil voortbewegen en hiertoe de voeten de opdracht geeft, maar zijn het mijn voeten die als twee onafhankelijke wezens mij over de aardbol dragen. Deze voeten zijn dan vol gevoel, ik kan precies elke beweging in hen ervaren en door deze gerichte aandacht die ze hebben verkregen, gloeien de voetzolen weldadig. Deze voeten tasten de grond af, ze brengen me verder en leggen enthousiast afstanden af, en ik geniet en volg hen. Ze zijn net twee dappere paarden die mij voort laten bewegen, de teugels gevierd, volkomen vrij. En door hun fijngevoeligheid proef ik dat ze nieuwsgierig zijn, ze willen afstand afleggen, ze zijn onvermoeibaar, ze willen weten wat er om de volgende bocht te beleven is, ze zijn open, ze proeven de weg, en vinden wat ze proeven,lekker.

Als ik dit gewaar word, dan besef ik hoe zeer ik eigenlijk nauwelijks mijn voeten beleef, ze zijn er, ze voeren hun werk uit en ik heb er last van als ze dit niet goed kunnen doen. Ik ervaar dan ook dat mijn hoofd wil voortbewegen, maar dat ik nauwelijks contact heb met de aarde. Ik zie, ik hoor, ik proef, allemaal waarnemingen via zintuigen verbonden met mijn hoofd. Ach ja, voelen of tasten doe ik nog met mijn handen, maar van mijn voeten ontvang ik geen boodschappen. Ja als ik mijn teen stoot, of in een punaise stap, dan voel ik dat ook zij gevoel kunnen hebben.

Nu word ik regelmatig mijn voeten gewaar als ik aan het hollen ben, na zo’n twee kilometer hollen, komt de breuk. Deze twee kilometer heb ik nodig om even alles achter met te laten, te besluiten dat ik werkelijk aan het hollen ben, en dus voorlopig niet op dit besluit ga terug komen. Als dit besef geland is, dan kom ik in de zogenaamde flow. Ik kan nu de sensaties van het hollen en de wijze waarop mijn lijf hierop reageert gaan waarnemen. Ik word dan één met mijn lijf, de gedachten volgen mijn lijf en dan komen ook die nieuwsgierige voeten langs, leuk zeg ik tegen mezelf, wees welkom voeten.

Als je de camino, de weg, aflegt, dan doe je dit meestal te voet. Tijdens de camino is dan ook de voet het meest besproken lichaamsdeel, soms gaat het om de voet in meervoud, voeten, maar vaak gaat het om de linker of de rechtervoet. De voeten worden elke ochtend en avond, maar ook als het noodzakelijk is, tussendoor, liefdevol verzorgd, toegesproken, gekoesterd en vervloekt. Er zijn allerlei opvattingen in de omloop over de juiste schoenen, sokken, het wisselen van sokken, het per uur wisselen van sokken, de blaren, de draadjes door de blaren, het aftapen van voeten, of juist weer allemaal niet. De pelgrim zonder voetproblemen is reeds voor aankomst in Santiago, een gezegend mens. En de pelgrim met voetproblemen, helaas zowel qua omvang, als gedoe, in de meerderheid, ervaart de camino als een louterende pelgrimsweg zo niet een lijdensweg. Het is niet voor niets dat de camino gemarkeerd is met niet alleen de bekende gele pijlen, maar ook met verdrietig, achtergelaten schoenen.

Dus, die voeten die wij doorgaans vergeten, zijn op de camino volop aanwezig, hebben de hoofdrol. En dan is het de kunst om deze in lompe schoenen ingesnoerde wezens , de vrijheid te geven om de nieuwsgierige, enthousiaste paarden te laten zijn die ze kunnen zijn. De nieuwsgierige voeten die mij aan de hand nemen en mij onvermoeibaar het prachtige landschap laten zien, mij over bergen voeren, door dorpen en steden, over asfalt, steen, keien, die gewoon …..genieten .

Marianne de Soet vertrekt bij ZO aan de Maas

Per 1 januari vertrekt Marianne bij ZO aan de Maas. Oswald Knaap nam voor Zo aan de Maas de gelegenheid waar om haar een paar vragen te stellen.

Wil je iets meer vertellen over je vertrek?
Ja, daar kan ik op verschillende manieren wat over zeggen. Ik kies voor de introspectieve manier. Zo’n anderhalf jaar geleden besloot ik mee te doen met de initiatiefnemers. We zijn een tijdje met elkaar opgelopen. Er kwamen natuurlijk allerlei verschillen op: sommige bleken weg te vallen, andere bleken overbrugbaar en enkele verschillen bleken niet overbrugbaar. Toen ik merkte dat dat laatste de samenwerking in de weg begon te zitten heb ik met pijn in mijn hart mijn verlies genomen en besloten weer mijn eigen weg te gaan.
Het vroeg destijds moed om me aan te sluiten bij het initiatief en het vraagt in mijn geval nog meer moed om afscheid te nemen. Ik moet daarbij erg denken aan het eerste deel van een gedicht van de duitse dichter Christian Morgenstern:

Die zur Wahrheit wandern, wandern allein.
Keiner kann dem andern Wegbruder sein.
Eine Spanne gehn wir, scheint es, im Chor …
Bis zuletzt sich, sehn wir, jeder verlor.

(vrij vertaald: Zij die voor de weg van de waarheid gaan, gaan alleen. Voor niemand is die weg precies hetzelfde. Een tijdje lijkt het dat we samen gaan…, totdat blijkt dat de wegen zich weer scheiden).

Mooi gedicht. En hoe kijk je op je periode bij ZO aan de Maas terug?
Als een heel rijke periode. Ik heb me met overgave ingezet en aan een aantal dingen mede vorm mogen geven; dat heeft me veel voldoening gegeven. Ik denk dan aan bijvoorbeeld de organisatie van de opening van het gebouw, het opzetten van de studiegroep en de workshop ont-moeten samen met jou.
Het met elkaar samen een bedrijf opbouwen en vormgeven is een spannend en leerzaam proces dat soms fijn en bijzonder is, en soms niet makkelijk, vanwege bijvoorbeeld de verschillen in belangen die altijd spelen. Ik heb het als erg leerzaam, maar ook als een ‘tropenjaar’ ervaren, zo bezig zijn met 2 bedrijven/praktijken. Ik ben blij dat ik nu al merk dat mijn leven wat simpeler is geworden.

Wat fijn voor je. En wat denk je met de vrijkomende tijd te gaan doen?
Ik ga me vooral wijden aan het lopen van het Pad, en nog meer aandacht geven aan het leven van mijn waarden. Dat is met inbegrip van mijn Zijnsgeorienteerde begeleidingspraktijk in Pijnacker en alles wat daar omheen speelt. Ik geniet nu al van elk moment dat ik daarmee bezig ben. Ik ga ook meer aandacht geven aan mijn dierbaren; mijn partner heeft me wel erg vaak moeten missen het afgelopen jaar. Ik denk aan weekendjes weg met ons kampeerbusje.

Wat zou je ter afsluiting nog willen zeggen?
Ik vind ZO aan de Maas een mooi bedrijf, waar al best wat tot stand is gebracht. Ik zie en waardeer jullie moed en doorzettingsvermogen. Ik wens jullie nog veel inspiratie en succes bij het uitdragen en versterken van de visie van de Zijnsorientatie.

Haas is bang om 50 te worden

Haas wordt 50 jaar. Alle dieren van het bos rekenen op een grote taart en natuurlijk ook op een fijne toespraak van Haas. Dat zou Haas zelf ook wel willen: rekenen op een fijne toespraak. Maar dat doet hij niet. Oh nee, dat doet hij helemaal niet. Haas heeft een hekel aan toespraken. Ten minste aan de toespraken die hij zelf moet houden. Andere toespraken vind hij wel leuk. Daar verheugt hij zich eigenlijk altijd al dagen van te voren op. Net zoals alle dieren zich nu al dagen verheugen op zijn toespraak. Haas kan er niet meer van slapen. Natuurlijk zal het helemaal mis gaan. Hij zal vergeten zijn wat hij had willen zeggen, en bovendien heeft hij eigenlijk niets interessants te zeggen. Hij zal iedereen verschrikkelijk tegenvallen. Steeds spoken er weer nieuwe rampzalige scenario’s door zijn hoofd en schrikt hij oevereind. Hazin kan er intussen ook niet meer van slapen. “Ga toch morgen naar Uil, die weet vast wel raad!” Dat is een goed idee en zo kan hij toch nog even wegdommelen.
De volgende morgen gaat hij al vroeg naar Uil. Op het bord staat:
Uil;
Praktijk voor probleemoriëntatie.
Spreekuur: als ik thuis ben en dat is meestal, behalve ‘s nachts.
Haas legt uit dat hij de toespraak moet houden en daar een hekel aan heeft. “Ik zou liever een hardloopwedstrijd doen, dat vind ik leuk, want dan win ik meestal!”
“Waarom heb je er eigenlijk een hekel aan?”, vraagt Uil.
“Nou, ik sta daar en iedereen komt naar mij luisteren. Dus als ik iets fout zeg, dan hoort iedereen dat.”
“ Nou en?”, vraagt Uil verder.
“Dan merken ze dat ik niet zo’n goede toesprakenhouder ben.”
“Nou en?”, vraagt Uil wederom.
“Dan vinden ze mij waarschijnlijk niet meer zo leuk als vroeger en daar ben ik bang voor.”
“Oh”, zegt Uil, “je bent dus eigenlijk een beetje bang dat het misgaat.”
“Ja!”, zegt Haas, “maar dan wel een heel veel beetje!”
“Maar wat is er nu zo erg aan bang zijn?”, vraagt Uil verder.
“Nu ja zeg, natuurlijk is het vervelend om bang te zijn. Dat vindt toch iedereen!”
“Ben je nú bang?”
“Ja, ik ben erg bang voor die toespraak.”
“Hoe voelt dat?”
“Ja, hier in mijn maag en mijn hart bonst in mijn keel.”
“OK, dus zo voelt bang zijn. Hoe erg is dat?”
“Als je het zo vraagt dan valt het nog wel mee. Het is niet prettig, maar het is lang niet zo erg als ik dacht toen ik binnen kwam.”
“OK”, zegt de Uil, “je kunt gaan, het is klaar!”
“Klaaar???? Maar je hebt nog niets gedaan.”
“Jawel, we hebben alles al gedaan. Je bent geen Angsthaas meer, maar een doodgewone Haas die een beetje bang is van zijn toespraak. Dat is niets bijzonders, want weet je: alle dieren zijn een beetje bang en niet alleen maar als ze hun toespraak moeten houden. Ik kan dat weten, want daarmee komen ze allemaal bij mij!”

De Camino de Santiago is niets meer en niets minder dan de weg naar Santiago de Compostella. Je pakt jezelf en de noodzakelijke spullen bij elkaar en begint deze weg af te lopen. Het is een van de oudste pelgrimswegen van Europa, sinds mensenheugenis hebben er al miljoenen mensen dit plan opgepakt en uitgevoerd. Je loopt ergens naar toe, maar het gaat niet om het bereiken van het einddoel, het gaat om de weg er naar toe. Als ervaren pelgrim heb ik tijdens het afleggen van de camino mede pelgrims ontmoet die niet meer willen stoppen, na het bereiken van Santiago de Compostella, gaat de tocht door naar de zee, Fisterra, dan naar Fatima in Portugal en zo loopt men maar door als pelgrim. Het lopen wordt als de ultieme vrijheid beleefd, vrij met een zware, zweterige rugzak op je rug, vrij met pijnlijke blaren aan de voeten en alle ongemakken van dien. Maar je bent vrij in tijd en vrij vooral in de geest. Je loopt en je bent niet meer en niet minder dan een mens die loopt, alle andere ballast valt weg. Voor dit geschenk neem je de relatief kleine ongemakken voor lief.
 
Zelf beleef ik zodra ik de weg op zoek naar Santiago de Compostella dat na twee dagen mijn dagelijkse beslommeringen verdampen. Ik ben dan in het hier en nu en de mijmeringen die mij overvallen zijn niet meer en niet minder dan mijmeringen. Dit kan ik natuurlijk ook ervaren als ik waar dan ook ga lopen, maar daarom is de weg naar Santiago de Compostella zo bijzonder. Het bijzondere dat ik hier ervaar is dat ik enerzijds totaal teruggeworpen ben op mezelf, zo lopend in de brandende zon met niets en niemand om me heen, bijna het beeld van de ultieme eenzaamheid waar je als mens vooral niet in wil vertoeven. Maar tegelijkertijd voel ik dat ik deel uitmaak van een veel groter geheel van mensen, mensen die het pad nu lopen, mensen die het hebben gelopen en mensen die het gaan lopen. Mensen die bewust of onbewust gekozen hebben om hun dagelijks leven tijdelijk uit te zetten en zich op deze weg te wagen. Het is alsof deze energie voelbaar is en daarom ben je alleen en verkeer je tegelijkertijd ook in een enorm en bezield gezelschap.
 
En dan rijst de vraag waarom Zijnsoriëntatie koppelen aan deze pelgrimage, of waarom deze pelgrimage koppelen aan Zijnsoriëntatie? Ook in het beoefenen van Zijnsoriëntatie gaat het om het pad en niet om het doel. Dit te beseffen vraagt veel van elke mens die zich met Zijnsoriëntatie uiteen zet. Het diepe besef gewaarworden, tot in je dikke teen beleven, dat je er nooit zult komen. Als mens ben je alleen continu in beweging, dus de slotsom is, laat alle houvast, einddoelen, resultaten, los. Dit is een puur individuele weg, mediteren doe je totaal alleen, maar ook hier ervaar je dat je deel uit maakt van een groter geheel. Als pelgrim en als mediterend mens neem je een wilsbesluit om je houvast te offeren en dit offer is vervolgens een toegangsbewijs om deel te mogen uitmaken van een weg, een spannende weg met alle ontberingen en alle schoonheid die hierin wordt beleefd. Een spirituele weg waarop je de deuren opent om deel uit te maken van een groter geheel dan de waarneembare wereld waar we dagelijks in vertoeven.

Hoe de hunkering van ons brein naar de intieme relatie deze juist verziekt.

Wetenschappelijk onderzoek met MRI scans heeft aangetoond dat het menselijk brein het minst actief is als het zich veilig verbonden weet met een ander ( Jim Coan’s Baseline Theory). Onze hersenen verwachten een veilige verbinding en zijn daarop ingesteld. Als deze veilige verbinding niet ervaren wordt ontstaat er activiteit in de vorm van stress. Geen wonder dus dat we allemaal op zoek zijn naar ‘de ideale partner’. Maar wat als deze niet beschikbaar lijkt? Dan signaleert ons brein dat als ‘gevaar” en reageert met de klassieke vecht of vlucht reactie. Dit legt vaak een onnodig zware druk op partnerrelaties.
De vechtreactie vertaalt zich in de relatie als : “Je moet er voor mij zijn! Toon mij dat je om mij geeft!” Dit toont zich in gedrag waarbij de partner steeds weer opgeëist wordt: ”Luister nu eens naar mij, kijk mij aan als ik tegen je praat …” enz.
De vluchtreactie vertaalt zich in de relatie als: “Ik heb niemand nodig! Bemoei je niet met mij!’ Dit toont zich in gedrag waarbij de partner genegeerd wordt; houd nu eens even je mond, laat mij met rust, … enz.
Het is gemakkelijk voor te stellen dat deze twee reacties elkaar zullen versterken omdat ze vanuit het perspectief van de ander alleen maar begrepen kunnen worden als tegengesteld aan wat gewenst is.
Daardoor ontstaat tussen twee partners gemakkelijk een onbedoeld sterker wordend negatief interactiepatroon. (Sue Johnson van de Emotionally Focussed Couple Therapy meldt dat dit in 70% van de relaties het geval is) De een roept dan in steeds sterkere bewoordingen “Toon mij dat je om mij geeft!!!” waarop de ander niet anders kan reageren dan in steeds sterkere bewoordingen en gedrag te uiten “Bemoei je niet met mij!!!” Waarbij het gevoel van eenzaamheid van beide partners alleen maar toeneemt.
De enige oplossing om deze escalatie te beperken, is dan vaak dat beide partners steeds meer van hun spontaniteit en levendigheid achter gaan houden. Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling van het leven zijn. Dat weten partners ook ergens wel en daarom wordt die situatie ook steeds onbevredigender.
Als partners geen inzicht hebben in dit negatieve interactiepatroon zal het een grote druk leggen op hun relatie en kan dit op den duur gemakkelijk uitmonden in een scheiding.
Het tragische van dit alles is dat niet gezien wordt dat dit interactiepatroon juist voortkomt uit een onderliggend verlangen naar verbinding met juist die partner.
Het hoopvolle is dat deze verbinding per definitie gegeven is. Daarom is ons brein ook in stress als deze natuurlijke verbinding niet meer ervaren kan worden door onze beperkte beelden over onszelf en de ander.

Relatiebegeleiding bij ZO aan de Maas gaat nu juist daarover: het weer kunnen ervaren van deze gegeven verbinding! Door beide partners hun onbewuste emoties en verlangens te leren doorzien en ervaren, verliezen de beperkende beelden aan kracht en kan de verbinding weer ervaren worden.
Partners kunnen dan weer voelen dat ze naar elkaar verlangen waarmee de liefde en de lust tussen hen weer kan stromen!

Wil je weten hoe ZO-coaching voor jouw relatie kan werken? Neem dan contact op met Ine of Chiel Marckmann.

Wat bezielt die mensen van ZO aan de Maas?

Wat bezielt mensen om in deze tijd geld en energie te steken in het creëren van een nieuw bedrijf?
Wat bezielt iemand met een matige gezondheid om een goed lopende praktijk op te geven om energie vrij te maken voor het opbouwen van een nieuw bedrijf?
Wat bezielt iemand die al met pensioen is en van het “Zwitserleven gevoel” zou kunnen genieten om voor dag en dauw op te staan om om 7.30 een gratis meditatie te geven?
Wat bezielt iemand om zijn goed betaalde leidinggevende baan op te geven om in de inkomens onzekerheid te stappen van een nieuw bedrijf?
Allemaal legitieme vragen die op deze plaats een antwoord behoeven.

Het antwoord is Bezieling! Bezieling om mensen te helpen op een pad dat hen meer geluk zal brengen. Dat hen meer levensvreugde zal brengen in het zijn wie ze zijn en precies dat gratis en voor niks te geven aan de wereld om hen heen. Daarmee hun levensvreugde delend met hun naasten en collega’s. Daar zal de wereld van opfleuren.
Bezieling om een plek in Rotterdam te creëren waar mensen dit kunnen ontwikkelen en waar ze zich zo thuis voelen dat het daar eigenlijk als vanzelf ontstaat. Een plek waar je de rust vindt om te kunnen zien wie je werkelijk bent en wat je werkelijk wilt in het leven. Een plek waar anderen je kunnen helpen op punten waar je zelf je “blinde vlekken” hebt. Een plek waar je je meditatie en mindfulness in een inspirerende sfeer kunt beoefenen. Kortom een plek waar we zelf graag zijn om onze inspiratie en deskundigheid te delen met anderen die daar interesse in hebben en waar wij onszelf ook helemaal thuis voelen.
Dat is wat deze mensen van ZO aan de Maas bezielt!

Oproep aan de vijftig plusser: blijf vooral zitten waar je zit.
In mijn beginjaren als loopbaanconsulent heb ik heel wat vijftig plussers begeleid bij het opzetten van een eigen toko. Kon je je ei niet meer kwijt, was je ruw over de rand van het nest gewipt, of met een gouden handdruk afgevloeid, dan ging je toch gewoon voor jezelf beginnen. De vastgelopen controller werd een gepassioneerd wijnhandelaar, de manager logistiek een gewiekste makelaar, de HRM-manager een betrokken begrafenisondernemer. Alles was mogelijk. Bij een baas werken was toch een beetje voor de meelopers, voor de brave Hendriken. We hielden van gevaarlijk leven.
Het was leuk, al die creativiteit en ondernemingslust losmaken bij mensen, hen stimuleren om niet op te geven, successen te vieren. Maar de tijden en ik, ze zijn veranderd. Hoe passend het ook kan zijn om ergens uit te stappen en voor jezelf te beginnen, toch zou het kunnen dat je jezelf daarmee iets ontneemt waar je juist zo’n behoefte aan hebt: verbinding. In verbinding zijn is het lastigste wat er is. Je komt er alles in tegen: je angst om afgewezen te worden, niet goed genoeg te zijn, je afkeer van anderen, jaloezie, minderwaardigheid, arrogantie. Alles… inclusief alle pogingen om aan deze lastigheden te ontsnappen. Mijn opleider maakte eens het grapje dat al die manoeuvres neerkomen op de drie s’en van slijmen, slopen en sluipen. Ik heb ervaren dat dit aardig klopt.
In veel organisaties lijkt een collectieve angst te heersen om afgestraft te worden als je jezelf bent. Dat maakt dat de mensen die er werken voorzichtig worden: wees vooral niet te groot want dan gaat je kop er af, maar ook niet te klein want dan tel je niet meer mee. Met name de grotere arbeidsorganisaties die al langer bestaan en vele fusies achter de rug hebben lijden aan een voorzichtigheidscultuur die ten koste gaat van groei en ontwikkeling. Niemand wil dit, natuurlijk niet! En toch gebeurt het. Zonde van al die creativiteit, die energie en het plezier in je werk. Zonde van het rendement en de bijdrage die organisaties en bedrijven kunnen hebben aan de wereld. Wat zou er gebeuren als iedereen in één klap ophield voorzichtig te zijn en zichzelf onvoorwaardelijk zou geven? 
Ik wil mijn leeftijdgenoten oproepen hieraan te durven denken. Ben je uitgeblust, hou je het nog wel even vol? Roep dat je verlangen naar je pensioen een halt toe. Geef niet toe aan je neiging om voor jezelf te beginnen, maar grijp deze kans om je opnieuw te verbinden. Blijf zitten en gun jezelf én de organisatie een frisse eerlijkheid om te onderzoeken waar de moeilijkheden zitten. Leer jezelf opnieuw te geven, ook al durf je niet en moet je nog ontdekken hoe. Probeer verder te gaan dan je schaamte, je teleurstelling en wrok over gemiste kansen en je vrees om achter te blijven bij jongere collega’s. En laat je vooral niet aanpraten dat je hen in de weg zit. Ga na wat je hier en nu te geven hebt en neem afscheid van wat je niet meer nodig hebt. Het zal pijn doen, maar daar kun je wel tegen. Ook al ben je vijftig plus en heb je alles al zien langskomen, geef jezelf niet op. Je bent nooit te oud om werkelijke bevrediging in je werk te vinden.
Heb je een vraag hierover of wil je een persoonlijk gesprek? Mail of bel dan Elske Zwart

Toen laatst een opdrachtgever mij vroeg of ik zijn medewerkers kon trainen in het ‘nieuwe werken’ wist ik meteen dat ik dat niet wilde. Het ‘nieuwe werken’ houdt in dat medewerkers geen eigen plek meer hebben op hun werk. Zij halen ‘s morgens hun koffer met persoonlijke zaken uit een kluisje en zoeken dan een geschikte werkplek voor de werkzaamheden die ze gaan doen. Afhankelijk van het werk dat je doet, ga je op een rustige plek zitten, een creatieve plek, of een bespreekplek, enzovoort. Er zijn echter veel medewerkers die daar maar niet aan kunnen wennen. Soms vinden er ‘gevechten’ plaats omdat ze op ‘hun oude plekkie’ willen gaan zitten en er al iemand anders zit.
Het is volgens mij heel menselijk dat medewerkers een eigen plek wensen. Ik denk dat het een diep menselijke behoefte is die te maken heeft met veiligheid en verbinding kunnen aangaan. Natuurlijk, ik ben al oud en ik zal de moderne trends wel niet goed begrijpen. Maar volgens mij zijn de diepe behoeften van mensen niet zo trendgevoelig als men wil suggereren. Het zijn evolutionair ontwikkelde instincten die volgens mij op een andere tijdschaal veranderen dan onze trends. Management ideeën die voorbij gaan aan de diepe behoeften van mensen (en dat zijn er vele) zijn volgens mij dan ook gedoemd te mislukken. Als ze toch doorgevoerd worden dan moeten de medewerkers hun diepe behoeften negeren en dat leidt niet tot enthousiasme, creativiteit, en zeker niet tot loyaliteit.
Dat is nu net precies het tegenovergestelde van wat we bij ZO aan de Maas met mensen willen bereiken. Logisch dat ik meteen wist dat ik aan zo’n training niet wilde meewerken.